Daire içindeki bir tıkanıklıkla bina ana giderindeki tıkanıklık farklı sorunlardır. Yanlış teşhis, gereksiz masraf ve tekrar eden arıza demektir. Önce hangisiyle karşı karşıya olduğunuzu anlamak gerekir.
Ana gider tıkanıklığının belirtileri
- Evdeki birden fazla gider aynı anda yavaşladı
- Duş alırken veya çamaşır makinesi boşalırken tuvaletten su kabarıyor
- Zemin süzgecinden pis su geri geliyor
- Alt kattaki komşularda da benzer şikayet var
- Giderlerden kanalizasyon kokusu geliyor
Özellikle "bir yerde su kullanınca başka bir yerden geri gelme" durumu, kolon tıkanıklığının en tipik göstergesidir. Su gitmesi gereken yere gidemeyince en alçak noktadan geri çıkar.
Neden en çok alt katlar etkilenir?
Kolon tıkandığında biriken su yerçekimiyle aşağı iner ve en alttaki açık noktadan taşar. Bu yüzden tıkanıklık üst katlardaki kullanımdan kaynaklansa bile, zararı en çok zemin ve bodrum katlar görür. Alt kat sakinlerinin şikayetini ciddiye almak gerekir.
İlk yapılması gerekenler
- Su kullanımını durdurun. Bina genelinde duyuru yapın; çamaşır makinesi, bulaşık makinesi ve duş kullanımı durdurulmalı. Her kullanım taşan suyu artırır.
- Taşan alanı boşaltın. Pis su temas ettiği yerde sağlık riski oluşturur. Eşyaları kaldırın, çocukları ve evcil hayvanları uzak tutun.
- Yönetime haber verin. Ana kolon ortak alandır, müdahale yönetim üzerinden koordine edilmelidir.
- Kimyasal dökmeyin. Kolon tıkanıklığında market ürünleri işe yaramaz, biriken suyla karışıp müdahale eden kişi için tehlike oluşturur.
Nasıl açılır?
Kanal robotu (spiral makine)
Dönen esnek bir spiralin hatta sokularak tıkanıklığın parçalanmasıdır. Kağıt, bez ve yağ birikmesi gibi yumuşak tıkanıklıklarda etkilidir. Hattın uzunluğuna göre farklı kalınlıkta spiraller kullanılır.
Yüksek basınçlı su jeti
Yüksek basınçlı suyla hattın cidarındaki birikinti kazınarak temizlenir. Robotun yetmediği, boru cidarına yapışmış yağ ve kireç tabakalarında kalıcı sonuç verir. Ana kolonlarda ve rögar hatlarında tercih edilir.
Kamera ile görüntüleme
Tıkanıklık kısa aralıklarla tekrarlıyorsa, nedeni bulmak için hattın içi kamerayla görüntülenir. Sık karşılaşılan kök nedenler şunlardır:
- Boruda kırık veya çökme
- Ek yerinde kaçık montaj
- Ağaç köklerinin boruya girmesi
- İnşaat artığı (harç, moloz) kalıntısı
- Yanlış eğimle döşenmiş hat
Bu tür yapısal sorunlarda tıkanıklığı açmak geçici çözümdür; hattın onarılması gerekir.
Masrafı kim öder?
Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre ana gider hattı ortak alandır ve bakım masrafı arsa payı oranında kat malikleri arasında paylaştırılır. Ancak tıkanıklığın belirli bir daireden kaynaklandığı açıkça tespit edilirse (örneğin hatta bez, ıslak mendil veya inşaat artığı bulunursa), masraf o daireye yüklenebilir. Bu nedenle müdahale sırasında çıkarılan malzemenin fotoğraflanması faydalıdır.
Tekrarını önlemek için
- Islak mendil, temizlik bezi ve hijyenik ürünler kesinlikle klozete atılmamalı. "Suda çözünür" ibaresi olanlar dahil.
- Mutfak yağı gidere dökülmemeli, soğutulup çöpe atılmalı.
- Kedi kumu, saç ve kahve telvesi gidere gitmemeli.
- Rögarlar yılda bir kez kontrol edilmeli.
- Bahçedeki ağaçların kökleri hatta yakınsa periyodik kontrol yapılmalı.
Bu konularda bina genelinde ortak bir bilgilendirme yapmak, yılda birkaç kez yaşanan tıkanıklıkların çoğunu ortadan kaldırır.